રામકૃષ્ણ મઠ, અમદાવાદની પ્રવૃત્તિઓ : સ્વામી પ્રભુસેવાનંદ

“આત્મનો મોક્ષાર્થં જગત્‌ હિતાય ચ” એ આદર્શ પર સ્વામી વિવેકાનંદ દ્વારા સ્થાપિત રામકૃષ્ણ મઠ અને રામકૃષ્ણ મિશન વ્યક્તિત્વ વિકાસ દ્વારા સુદૃઢ રાષ્ટ્રના નિર્માણ માટે કાર્ય કરી રહ્યા છે.

આજના સમયે રામકૃષ્ણ મઠ અને રામકૃષ્ણ મિશનનાં વિશ્વભરમાં ૨૯૫ કેન્દ્રો છે. ભારતમાં સમાજના ઓછા ભાગ્યશાળી વર્ગની સેવા માટે સમગ્ર દેશમાં, હૉસ્પિટલો, શાળાઓ, કૉલેજો, વ્યાવસાયિક પ્રશિક્ષણ કેન્દ્રો વગેરેની સ્થાપના દ્વારા ખાસ કરીને સ્વાસ્થ્ય, શિક્ષણ, ગ્રામ્ય વિકાસ, એ મિશનનું મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ છે. રામકૃષ્ણ મિશન દેશમાં કુદરતી આફતો સમયે મોટા પ્રમાણમાં રાહતકાર્યો પણ ચલાવે છે.

ગુજરાતમાં રામકૃષ્ણ મિશને પૂર, દુષ્કાળ અને ધરતીકંપ જેવી કુદરતી આફતો વખતે છેલ્લાં ૭૫ વર્ષથી વ્યાપક પ્રમાણમાં કાર્ય કર્યું છે. રામકૃષ્ણ મિશનનાં આ સેવાકાર્યોની શરૂઆત ૧૯૨૭માં રાજકોટ કેન્દ્રથી થઈ. ત્યાર બાદ ગુજરાતના લીંબડી (૧૯૯૪), પોરબંદર (૧૯૯૮), વડોદરા (૨૦૦૫), અમદાવાદ (૨૦૨૧), ભુજ (૨૦૨૨) અને આદિપુર (૨૦૨૪) વગેરે અન્ય કેન્દ્રો દ્વારા પર આ કાર્યોનો પ્રારંભ થયો.

અમદાવાદમાં શરૂઆત

જે તે સમયે અમદાવાદમાં રામકૃષ્ણ મઠ, રામકૃષ્ણ વિવેકાનંદ કેન્દ્ર હતું, તે ૩૦ મે, ૨૦૧૮ના રોજ રામકૃષ્ણ આશ્રમ, રાજકોટનું પેટા-કેન્દ્ર બન્યું અને ત્યાર બાદ ૨૬ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૧ના રોજ રામકૃષ્ણ મઠ (બેલુર મઠ)નું શાખા કેન્દ્ર બન્યું. આ કેન્દ્ર તે સમયે વસ્ત્રાપુર ખાતે, એક એપાર્ટમેન્ટમાં ૨ ફ્લેટમાં સ્થિત હતું, જેનું સરનામું A-૨૦૨/૨૦૩, કલ્યાણ ટાવર્સ, આલ્ફા વન મોલની સામે, વસ્ત્રાપુર, અમદાવાદ-૩૮૦૦૫૪ હતું.

અમદાવાદ કેન્દ્રને શહેરથી ૨૭ કિમી દૂર લેખંબા ગામ (તા. સાણંદ) ખાતે ૭.૫ એકર (આશરે) જમીન મળી. લેખંબા ખાતે નવી જમીનનો ભૂમિપૂજન સમારોહ ૯ એપ્રિલ, ૨૦૨૨ના રોજ રામકૃષ્ણ મઠ અને મિશન, બેલુર મઠના ઉપાધ્યક્ષ પૂજ્ય સ્વામી સુહિતાનંદજી મહારાજ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. પૂજ્ય મહારાજે ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૩ના રોજ પ્રસ્તાવિત સાધુ-નિવાસ અને ભક્ત-નિવાસ અને ૨૨ એપ્રિલ, ૨૦૨૪ના રોજ પ્રસ્તાવિત છાત્રાલય-મકાનનો શિલાન્યાસ પણ કર્યો હતો. ત્યાર બાદ બાંધકામનો પ્રથમ તબક્કો શરૂ થયો અને ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪માં પૂર્ણ થયો.

સમસ્ત રામકૃષ્ણ મઠ અને મિશનના પરમાધ્યક્ષ પરમ પૂજ્ય સ્વામી ગૌતમાનંદજી મહારાજે, ૯ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ શ્રીમત્ સ્વામી પ્રેમાનંદ મહારાજની જન્મતિથિના શુભ અવસર પર, લેખંબા ગામના નવા સ્થળે અમદાવાદના રામકૃષ્ણ મઠના નવા બનેલા પ્રાર્થનાખંડને સમર્પિત કર્યો અને સાધુ નિવાસનું ઉદ્‌ઘાટન કર્યું. આ સમર્પણ સમારોહ પ્રસંગે, શ્રી ઠાકુર, શ્રી મા, સ્વામીજી અને સ્વામી પ્રેમાનંદજી મહારાજની વિશેષ પૂજા, ભારતના વિવિધ ભાગોમાંથી આવેલા વિવિધ કલાકારો દ્વારા ભક્તિ-ગીતો અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો, કાર્યક્રમની વિશેષતાઓ હતા. આ સમારોહમાં ભારત અને વિદેશમાંથી લગભગ ૧૨૬ સાધુઓએ ભાગ લીધો હતો.

૯ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ યોજાયેલી જાહેર સભામાં, ગુજરાતના માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી ભુપેન્દ્રભાઈ પટેલે હાજરી આપી હતી. તેમણે લેખંબાના નવા સ્થળે બનેલા રામકૃષ્ણ મઠને અભિનંદન અને શુભકામનાઓ પાઠવી હતી. પરમ પૂજનીય પરમાધ્યક્ષ મહારાજે સભાની અધ્યક્ષતા કરી હતી અને પ્રખ્યાત વક્તાઓએ સફળ કાર્યક્રમ માટે ઊંડો સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો.

ભારતના માનનીય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ શુભેચ્છાઓ સાથે પૂર્વ-મુદ્રિત સંદેશ મોકલ્યો હતો, અને તેનું પ્રસારણ કરવામાં આવ્યું હતું. માનનીય ગૃહમંત્રી શ્રી અમિતભાઈ શાહે પણ કાર્યક્રમ માટે પ્રશંસાત્મક સંદેશ મોકલ્યો હતો.

શ્રી શ્રી ઠાકુર, શ્રી મા અને સ્વામીજીની કૃપાથી અને પરમ પૂજ્ય સ્વામી ગૌતમાનંદજી મહારાજની સૌમ્ય અને પવિત્ર હાજરીમાં ૩ દિવસીય અભિષેક સમારોહ અને સાધુ નિવાસસ્થાનના ઉદ્‌ઘાટનની ઉજવણી સારી રીતે સંપન્ન થઈ હતી. અમદાવાદના રામકૃષ્ણ મઠના સભ્યો અને તમામ ભક્તોએ કાર્યક્રમમાં પરમાધ્યક્ષ પરમ પૂજ્ય ગૌતમાનંદજી મહારાજની ઉમદા ઉપસ્થિતિથી ખૂબ જ ધન્યતા અનુભવી હતી.

ત્રણ દિવસ દરમિયાન લગભગ ૩૦,૦૦૦ લોકોએ ભાગ લીધો અને પ્રસાદ લીધો. ગુજરાતના ઇતિહાસમાં અને ખાસ કરીને અમદાવાદના ઇતિહાસમાં આ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રસંગ છે.

રામકૃષ્ણ મઠ હવે સત્તાવાર રીતે અમદાવાદ જિલ્લાના સાણંદ તાલુકાના લેખંબા ગામમાં નવા સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યો છે. વસ્ત્રાપુર કેન્દ્ર મુખ્ય મઠનું શહેર કેન્દ્ર રહ્યું.

જ્યાં મૂળભૂત પ્રાથમિક આરોગ્ય સુવિધા નથી, એવા ગ્રામીણ વિસ્તારના ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદોને નજીકના ગામોમાં આરોગ્ય સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે અમદાવાદ કેન્દ્રે લેખંબા ગામમાં રામકૃષ્ણ મઠની જગ્યા પર ચેરિટેબલ ડિસ્પેન્સરી માટે માળખાગત સુવિધાઓ બનાવવા અને વિકસાવવાનું નક્કી કર્યું છે અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આંખની સંભાળ, ઓર્થોપેડિક, ત્વચા સંભાળ, સામાન્ય આરોગ્ય સંભાળ, સ્ત્રીરોગવિજ્ઞાન અને દંત સંભાળ જેવા ક્ષેત્રોમાં તબીબી સેવાઓનો વિસ્તાર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. પ્રસ્તાવિત તબીબી કેન્દ્ર માટે કેમ્પસની અંદરની જમીન નક્કી કરવામાં આવી છે.

તાજેતરમાં, રામકૃષ્ણ મઠ અને મિશનના ઉપાધ્યક્ષ પૂજ્ય સ્વામી સુહિતાનંદજી મહારાજે ૨૩ માર્ચ, ૨૦૨૬ના રોજ પ્રસ્તાવિત મેડિકલ સેન્ટરનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો. હાલના ચાલુ પ્રકલ્પો:

૧. ગ્રામીણ વિસ્તારના ૫૦ વિદ્યાર્થીઓ માટે ૧૦,૭૦૦ ચોરસ ફૂટમાં છાત્રાલયનું મકાન

૨. ગેસ્ટ હાઉસ- ૭,૫૦૦ ચોરસ ફૂટમાં

૩. લેન્ડસ્કેપિંગ અને બગીચાનો વિકાસ

૪. આશ્રમ વિકાસ માટે ભંડોળનું નિર્માણ

નિર્માણના આગામી તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવનારા પ્રકલ્પો:

૧. સ્વામી વિવેકાનંદ થીમ પાર્ક

૨. મેડિકલ સેન્ટર

૩. શ્રીરામકૃષ્ણદેવનું સાર્વત્રિક મંદિર

અમદાવાદના રામકૃષ્ણ મઠે અમદાવાદ-ગાંધીનગરના લોકોને આધ્યાત્મિક, માનવતાવાદી, પરોપકારી અને રાહત પ્રવૃત્તિઓમાં ૫ વર્ષ પૂર્ણ કર્યાં છે. અમે ભવિષ્યમાં પણ આ જ પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રાખવા અને માનવતાની સેવામાં પોતાને ફરીથી સમર્પિત કરવા માગીએ છીએ.

રામકૃષ્ણ મઠ, અમદાવાદ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવતી પ્રવૃત્તિઓ :

૧. શ્રી મંદિરમાં પૂજા, ભજન, સત્સંગ વગેરે

૨. આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓ (વિશેષ તહેવારોની ઉજવણી, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનું આયોજન)

૩. જરૂરી સમય પર રાહત કાર્યો

૪. મોબાઇલ મેડિકલ વાન (ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં મફત વૈદ્યકીય સેવા તથા મેડિકલ કેમ્પનું આયોજન)

૫. ‘વિવેક વિહાર’ – બાળકો માટે ચારિત્ર ઘડતર અને સંસ્કાર વર્ગ

૬. મૂલ્યલક્ષી શિક્ષણ – શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વેલ્યુ એજ્યુકેશન કાર્યક્રમોનું આયોજન

૭. જરૂરતમંદ લોકોમાં રાશન કિટનું વિતરણ.

આવો, આ સદ્પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાઈ ને આપણું જીવન ધન્ય બનાવીએ.